Dành cho du khách

 
Dành cho du Khách

Chùa Khánh Ninh

Chùa Khánh Ninh (còm có tên nôm là chùa Giỏ) tọa lạc tại thôn Thụy Sơn, xã Như Thụy, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc.

Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng và các vị lão thành cách mạng người địa phương thì chùa Khánh Ninh không chỉ là trung tâm sinh hoạt tôn giáo của người dân trong vùng mà nơi đây còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử cách mạng của địa phương. Thời kỳ tiền khởi nghĩa, Thụy Sơn là một trong những cơ sở cách mạng đầu tiên của huyện Lập Thạch, các đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Vũ Duy Cương, Đào Duy Kỳ… đã từng về đây hoạt động. Khi đó, chùa Khánh Ninh là nơi liên lạc, cung cấp thông tin cho các hoạt động cách mạng. Năm 1945, thực hiện chủ trương “phá kho thóc Nhật chia cho người nghèo”, Nhân dân Thụy Sơn đã tập trung tại chùa để cùng dân các làng trong vùng đi phá kho thóc Song Vân (xã Vân Trục, huyện Lập Thạch).

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân, đế quốc; chùa Khánh Ninh là địa điểm tổ chức các lớp bình dân học vụ, các cuộc hội họp của địa phương, qua đó di tích chùa Khánh Ninh vừa thể hiện vai trò của một trung tâm tôn giáo đồng thời cũng đáp ứng được các hoạt động chính trị, xã hội của địa phương.

 

 

 

 

 

 

Lịch sử xây dựng

Chùa Khánh Ninh được xây dựng từ lâu đời. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ngôi chùa cổ đã bị phá hủy. Vào đầu những năm 1960, để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh, dân làng đã dựng một gian thờ nhỏ, duy trì việc thờ Phật. Năm 2004, chính quyền và Nhân dân địa phương cùng các phật tử đã đóng góp công sức, tiền của để xây dựng lại ngôi chùa Khánh Ninh khang trang, bền vững ngày nay.

 

 

 

 

 

 

Hiện vật trong di tích

Ngôi chùa Khánh Ninh cổ không còn nên hệ thống tượng Phật và các đồ thờ đều là hiện vật mới. Tượng phật chùa Khánh Thiện tuy không nhiều nhưng được tạo tác khá tỉ mỉ, chau chuốt thể hiện được thần thái, đức từ bi của nhà Phật. Các pho tượng của chùa được bài trí thờ tự tại tiền đường và thượng điện:

 

 

 

 

 

 

Tượng thờ tại thượng điện

 

 

 

 

 

 

1. Bộ tượng Tam thế Phật

Gồm ba pho tượng có kích cỡ như nhau, cao 110cm, rộng vai 40cm, tọa trên đài sen với các cánh sen to đều, xếp chồng lên nhau. Tam thế Phật là biểu hiện cho khái niệm tu hành: Quá khứ Phật; Hiện tại Phật và Tương lai Phật, thể hiện giáo lý luân hồi của nhà Phật.

Các tượng được tạc với tạo hình tóc xoắn (vì đặc điểm này nên dân gian gọi là tượng Bụt ốc), cổ cao, tai chảy dài, khuôn mặt hiền từ, phúc hậu, áo rủ nhiều nếp ngồi trong tư thế thiền bán kiết, hai bàn tay kết ấn để ngửa trong lòng đùi.

Đó là ba pho tượng thể hiện sự đức độ, tinh anh, trí tuệ cao siêu giỏi giang để bảo vệ và cai quản chúng sinh ở cõi Niết bàn.

 

 

 

 

 

 

2. Tượng A-di-đà

Tượng cao 90cm, rộng vai 40cm, tọa trên đài sen, trong tư thế bán kết, hai bày tay đan vào nhau kết ẩn để ngửa trong lòng đùi. Tượng có gương mặt tròn vẻ phúc hậu, tai chảy dài, vầng trán rộng thể hiện sự tinh thông và trí tuệ. Đôi mắt đang nhìn xuống như soi rọi vào khắp cõi thế gian để cứu vớt những mảnh đời đau khổ.

Thông thường, trong ngôi chùa miền Bắc, tượng A-di-đà có hai hộ pháp đứng hai bên là Quán Thế Âm Bồ Tát đứng bên trái và Đại Thế Trí Bồ Tát đứng bên phải. Đây là hai đệ tử của A-di-đà, hai ngày đều có pháp lực tinh thông. Vị Quán Thế Âm Bồ Tát tượng trưng cho đại từ, đại bi, đại hỉ, đại xả; Đại Thế Trí Bồ Tát đại diện cho đại hùng, đại lực, đại trí, đại tuệ. Tại chùa Khánh Ninh hiện chỉ có pho tượng A-di-đà.

 

 

 

 

 

 

3. Tượng Quan Âm thiên thủ hệ Chuẩn Đề

Tượng Quan Âm Chuẩn Đề, tượng trưng cho sự tinh anh có thể nhìn thấu suốt mọi việc trên thế gian, hiển thị công đức vô lượng, diệt trừ tất cả khổ ách, tai ương, làm tăng tiến trí tuệ phúc đức cứu giúp chúng sinh được sống lâu khỏe mạnh. Tượng có kích thước cao 100cm, rộng vai 50cm. Ngài tọa trên đài sen, tóc búi cao, đầu đội mũ tỳ lư thất Phật. Tượng có tất cả 12 cánh tay, các cánh tay đều thon nhỏ, ngón tay búp măng được tạo tác tỉ mỉ. Trong đó, hai tay chắp lại phía trước ngực chấp ấn chuẩn đề, hai tay đan vào nhau kết ấn thiết để trong long đùi, 8 cánh tay còn lại để trần vươn ra ở hai bên sườn như để bảo bọc, che chở cho chúng sinh.

4. Tượng Thích Ca sơ sinh đứng trong tòa Cửu long

Cao 57cm được tạc dưới dạng hình chú bé có dáng vẻ ngây thơ, mình để trần, tay trái chỉ lên trời, tay phải chỉ xuống đất. Tòa Cửu long gồm chín hình rồng uốn khúc trong mây đang phun nước tắm cho Thích Ca, như là điểm hội tụ sự linh thiêng của khắp cõi trời đất bao bọc lấy tượng Thích Ca.

Theo sự tích nhà Phật, khi mới sinh ra, ngài Thích Ca bước đi bảy bước theo bốn hướng, dưới mỗi bước chân ngài đi nở ra một đóa sen, tay trái chỉ lên trời, tay phải chỉ xuống đất, mà rằng: “Thiên thượng địa hạ duy ngã độc tôn” (Trên trời dưới đất chỉ có ta là tôn quý hơn cả). Hành động một tay chỉ lên trời, một tay chỉ xuống đất và chữ “ngã” ở đây như là một sự xác lập uy quyền của đức Phật trong khắp cõi trời đất, đó dường như cũng là điềm báo cho sự xuất hiện của một bậc thánh nhân có thể cứu rỗi, mang lại hạnh phúc cho tất thảy chúng sinh.

 

 

 

 

 

 

5. Tượng Nam Tào - Bắc Đẩu

Tượng Nam Tào - Bắc Đẩu, được tạc với kích thước giống nhau, cùng cao 117cm, rộng vai 40cm, đầu đội mũ quan, áo choàng rủ toàn thân, hai chân bắt chéo, lòng bàn chân ngửa lên.

 

 

 

 

 

 

Tượng thờ tại tiền đường

Gồm các pho: tượng Đức Ông, tượng Thánh Tăng, tượng Địa Tạng vương Bồ Tát, và 02 tượng Hộ Pháp Khuyến Thiện, Trừng Ác.

1. Tượng Đức Ông

Được thờ ở bên phải của thượng điện (theo cách bài trí của tượng Phật thông thường tại các chùa làng vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ thì tượng Đức Ông được đặt ở phía bên trái tòa tiền đường, còn tượng Thánh Tăng thì đặt ở phía bên phải nhưng trong chùa Khánh Thiện thì cách sắp xếp hai tượng này ngược lại). Tượng cao 140cm, rộng vai 50cm; được tạc trong tư thế ngồi, chân vuông gối, với áo choàng nhiều lớp rủ xuống, đầu đội mũ quan, khuôn mặt đỏ, mắt xếch, râu đen vẻ dữ tợn. Theo sự tích nhà Phật, Đức Ông là một vị trưởng giả nhưng giàu lòng nhân ái, thường mang của cải cứu giúp những người khó khăn. Khi nghe Phật giảng đạo, ngài đã giác ngộ và được đức Phật cho cai quản mọi cảnh chùa trên thế gian.

 

 

 

 

 

 

2. Tượng Thánh Tăng

Tượng Thánh Tăng (hay còn gọi là Thánh Hiền) tọa bên trái tòa tiền đường. Tượng Thánh Hiền cao 140cm, rộng vai 50cm. Tượng ngồi buông chân, đầu đội mũ tỳ lư thất Phật, tay phải để ngang trước ngực ở tư thế thuyết pháp. Thành Tăng được coi là A-nan-đà có chức trách đại diện, cai quản tất cả các tăng, ni.

3. Tượng Địa Tạng Vương Bồ tát

Tượng cao 120cm, rộng vai 35cm; được đặt ở trung đường, đầu đội mũ tỳ lư, áo cà sa, chân đi hài, đứng trên đài sen. Ngài có chức trách cứu độ tất thảy chúng sinh miền âm phủ.

 

 

 

 

 

 

4. Tượng Hộ pháp

Tượng Hộ pháp Khuyến Thiện và Hộ pháp Trừng Ác, được đắp nổi trên tường, đầu đội mũ, mình mặc áo võ tướng, tay cầm binh khí, chân đi hài. Tượng Hộ pháp Khuyến Thiện được đặt phía bên trái tiền đường, tượng có khuôn mặt trắng vẻ hiền từ. Tượng Hộ pháp Trừng Ác, mặt đỏ, tay cầm đao, dung mạo dữ tợn, được đặt phía bên phải toà tiền đường.

Các hiện vật khác

Một chuông đồng cao 90cm, đường kính 48cm; một chuông thỉnh; hai cây nến gỗ, cao 45cm; hai ống hương gỗ, cao 30cm; một mâm bồng, cao 20cm, đường kính 30cm; hai ống hoa sứ, cao 35cm; 05 bát hương sứ (trong đó, một bát cao 30cm, đường kính 35cm; 04 bát cao 30cm, đường kính 30cm; hai bát hương, cao 18 cm, đường kính 20 cm).

 

 

 

 

 

 

Giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ của di tích

Chùa Khánh Ninh thờ Phật theo phái Đại thừa, chùa mới được phục dựng nên có quy mô kiến trúc nhỏ. Hệ thống tượng pháp của chùa tuy không nhiều nhưng được tạo tác khá chau chuốt, tỉ mỉ, đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tôn giáo của nhân dân địa phương từ nhiều đời nay.

 

 

 

 

 

 

Sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng của di tích

Chùa Khánh Ninh là nơi để thỏa nguyện nhu cầu tâm linh, nơi sinh hoạt tôn giáo của Nhân dân địa phương. Tại chùa, vào các ngày lễ, tết như ngày rằm, mùng Một đều có các cụ và Nhân dân đến cúng lễ. Hay khi trong dân có việc trọng sự cũng sắm sanh lễ nghi ra chùa lễ Phật. Đặc biệt, trong các ngày lễ trọng của nhà Phật như Tết Nguyên tiêu, Phật đản, lễ Vu lan… Nhân dân đều tổ chức các nghi thức cúng lễ long trọng và đầy đủ.

 

 

 

 

Chùa Khánh Ninh đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2014.

 

 

  BBT

Ngày đăng: 18/01/2021