Tin Văn hóa xã hội

Lễ hội Đình Chung (xã Nhân Đạo) – nét đẹp văn hóa truyền thống

        

 

        Đã thành lệ, cứ vào ngày mùng 01, mùng 2 tháng 02 âm lịch người dân xã Nhân Đạo – huyện Sông Lô dù ở làng quê hay đi làm ăn xa cũng đều về tề tựu đông đủ tại đình  Nhân Trung (hay còn gọi là đình Nhân Lạc)– thôn Lạc Chung để tham dự lễ hội truyền thống của quê hương. Lễ hội đình  tổ chức  là để tưởng nhớ đến công lao to lớn của các vị thành hoàng làng; Đồng thời cũng nhằm lưu truyền, giáo dục cho con cháu từ đời này qua đời khác ghi nhớ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương Nhân Đạo .

Thành hoàng làng của đình Nhân Lạc là Lữ gia, về sau thờ cả Quý Minh – người đã có công giúp Hùng Duệ Vương đánh đuổi nhà Thục, giữ yên bờ cõi đất nước. Theo thần phả viết lại thì Lữ Gia tên thật là Lữ Lệ, là người có công lao to lớn với triều đình nhà Triệu, ông đã chiến đấu anh dũng vì nền độc lập tự chủ của nước Việt và hy sinh ở vùng thượng lưu Sông Lô. Lễ hội đình được tổ chức hàng năm cũng là để tưởng nhớ tới công lao to lớn của các vị ấy và cũng là để cầu xin thần linh che chở, ban phát cho dân khang, vật thịnh. Lễ hội Đình gồm hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ bắt đầu từ buổi chiều ngày mùng 1 tháng 2 âm lịch, nhưng ngay từ tối ngày 30 tháng 1 dân làng đã quây quần tại đình để chuẩn bị đồ rước lễ và đồ cúng tế như: chuẩn bị cờ, quần áo, trang phục, kiệu lễ, cũi lợn cho đoàn rước. Điều đặc biệt không thể thiếu trong lễ cúng của đình Nhân Lạc là bánh dày; mọi người không phân biệt già, trẻ, gái, trai cùng nhau đi vòng quanh chiếc cối, cầm gậy giã thể hiện được sức mạnh, tinh thần đoàn kết, gắn bó keo sơn của người dân nơi đây. Cúng bằng bánh dầy còn thể hiện niềm mong ước, cầu cho mùa màng năm nay được tươi tốt, bội thu, người dân được no ấm. Sau khi rước lợn – tức ông cầu về đình, các quan viên, cân đai, áo mũ chỉnh tề bắt đầu tế lễ; Đội tế gồm 13 người, chủ tế mặc áo màu đỏ, xướng quan và hầu mặc áo màu xanh; khi xướng quan xong, đội trống, chiêng, nhạc cung đình đánh lên, hầu quan sẽ dâng lần lượt 3 tuần hương: nhất tuần, nhị tuần và tam tuần, dâng lên điện nhang hương, rượu và chè nước; tế 3 tuần xong, chủ tế sẽ đọc bài tế thần linh cầu mong bình an, làm ăn phát đạt cho muôn dân. Khi phần tế kết thúc, làng sẽ tập trung mổ lợn, lệ xưa còn gọi là sát tiết ngay tại sân đình để lấy thịt tế và bong bóng lợn chuẩn bị cho công việc tế chính vào sáng ngày hôm sau.

          Sáng ngày mùng 2, ban tổ chức lễ hội và chính quyền địa phương tập trung toàn thể nhân dân trước sân đình, chuẩn bị cho buổi khai mạc lễ hội chính thức. Ban tổ chức sẽ đọc bài diễn văn khai mạc, ôn lại quá trình xây dựng đình, lịch sử và công lao to lớn của 2 vị thành hoàng được thờ trong đình, mong muốn bà con nơi đây hãy gìn giữ và tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp vốn có của quê hương. Phần quan trọng và cũng được mọi người chờ đợi nhiều nhất là cướp quờ. Sau khi tế xong, chủ lợn sẽ làm lễ xin phép thần linh mang quờ ra sân tung lên cho mọi người cướp, ai cướp được quờ sẽ được may mắn cả năm. Trò này không phân biệt lớn, bé, già trẻ, gái hay trai nên được rất nhiều người tham gia. Cướp xong, người cướp sẽ được ông từ xướng tên, đưa vào đình tạ lễ thánh và được đình thưởng cho 100.000 đồng. Đến đây cũng kết thúc phần tế thần, phần còn lại dành cho lãnh đạo địa phương, bà con nhân dân trong xã và khách thập phương dâng hương, làm lễ Thánh. Hầu như ai đến với lễ hội đình cũng đều có mong muốn, nguyện vọng cầu xin đức Thánh phù hộ.

Phần hội trong bất kỳ lễ hội nào, dù ở bất kỳ đâu, bao giờ cũng là phần thu hút đông đảo người tham gia và đón xem nhất. Phần hội bắt đầu sớm hơn phần lễ, từ sáng ngày mùng 1 với các trò chơi dân gian như: chọi gà, cờ tướng, kéo co, bóng bàn, bóng chuyền, sinh hoạt văn nghệ, bịt mắt bắt vịt… trong mỗi trò chơi dân gian này, mỗi thôn phải lập được 1 đội chơi tham gia. Các trò chơi dân gian tổ chức từ sáng ngày mùng 1, kéo dài đến trưa ngày mùng 2. Kết thúc, ban tổ chức sẽ trao các giải nhất, nhì, ba cho các đội thắng cuộc ở các trò chơi. Ngoài các hoạt động thể thao, đình cũng tổ chức các chương trình văn nghệ đặc sắc phục vụ cho nhân dân và khách thập phương thưởng thức khi đến thăm và làm lễ tại đình.

Lễ hội Đình Nhân Đạo không chỉ là nét đẹp truyền thống của quê hương mà thực sự còn là sân chơi văn hóa lành mạnh, gắn kết mọi người dân trong xã với nhau tạo nên một khối đoàn kết vững trãi.

Có thể nói, đây là một trong số những lễ hội đình làng đặc sắc và mang tính cổ xưa của huyện Sông Lô nói riêng và trong quần thể lễ hội ở tỉnh Vĩnh Phúc nói chung. Riêng với người dân xã Nhân Đạo, lễ hội đình như một nét sinh hoạt văn hóa và tâm linh truyền thống, không thể thiếu cũng không thể mất đi. Năm Ất Mùi – 2015, Chính quyền và nhân dân xã Nhân Đạo lại một lần nữa phát huy hết tinh thần lễ hội đã tổ chức lễ hội đình thành công, tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho toàn thể nhân dân trong xã.

                                   Như Quỳnh – Lệ Quyên

Ngày đăng: 23/03/2015