Tin Văn hóa xã hội

Người “giữ lửa” văn hóa dân tộc Cao Lan

Anh Trần Văn Thọ, sinh năm 1987, thôn Đồng Dong, xã Quang Yên, huyện Sông Lô luôn đam mê tìm hiểu, gìn giữ văn hóa dân tộc qua hàng loạt những vật dụng được sưu tầm, thậm chí là kỳ công xây dựng lại cả ngôi nhà sàn… để nét đẹp văn hóa dân tộc Cao Lan còn mãi với thời gian.

 


 

Những vật dụng hằng ngày của người Cao Lan được anh Trần Văn Thọ sưu tầm, lưu giữ.

Con đường dài trồng nhiều cọ dẫn tới ngôi nhà của anh Trần Văn Thọ. Đón chúng tôi với nụ cười thân thiện, anh Thọ chia sẻ: “Tôi coi ngôi nhà sàn này là khối tài sản lớn bởi đó chính là kho tàng văn hóa của dân tộc Cao Lan, qua đó nhắc nhở tôi và mỗi người luôn nhớ về cội nguồn của mình, từ đó trân trọng và biết giữ gìn, phát huy”.

Anh Trần Văn Thọ là người dân tộc Cao Lan, sinh ra trong một gia đình thuần nông, kinh tế còn nhiều khó khăn. Học hết lớp 9, anh làm thuê đủ việc, từ phụ hồ tới giúp việc quán ăn… để kiếm tiền phụ giúp gia đình. Sau đó, anh xin làm vận chuyển hàng ở Bưu điện xã.

Ngoài trách nhiệm với công việc, anh Thọ còn có đam mê bảo tồn nét văn hóa truyền thống của dân tộc Cao Lan. Trong khi nhiều gia đình thích đổi mới bằng cách xây nhà cao tầng, thì anh Thọ lại lặn lội đến nhiều nơi tìm nguồn gỗ và nguyên vật liệu để phục dựng lại ngôi nhà sàn trước đây gia đình mình đã từng sinh sống. Công việc tưởng chừng đơn giản, nhưng lại gặp phải những khó khăn như nguồn gỗ khan hiếm, việc thi công nhà sàn đòi hỏi thợ chuyên nghiệp…

Quyết tâm biến ước mơ thành hiện thực, anh Thọ đã dành nguồn kinh phí hơn 500 triệu đồng tích cóp được để làm nhà sàn. Năm 2015, ngôi nhà sàn bằng gỗ đã hoàn thành, với tổng diện tích hơn 100 m2, gồm phòng thờ, phòng khách ở chính giữa và kế bên là phòng ngủ; phía dưới sàn là phòng tắm, khu vệ sinh, chuồng trâu…; khu vườn trồng rau, nuôi gà được tái hiện đúng với nếp sống xưa.

Đặc biệt, xung quanh ngôi nhà, nơi nào cũng thấy những vật dụng quen thuộc của người Cao Lan mà anh Thọ sưu tầm được. Anh tâm sự: “Mỗi vật dụng đều là câu chuyện về mốc thời gian và công việc của người Cao Lan, đặc biệt có những thứ phải mất vài tháng, đi lại nhiều lần tới vùng sâu, xa mới có thể mang về được.

Ấn tượng nhất là chiếc cối xay lúa của một cụ già người Tuyên Quang, vượt qua bao chặng đường đèo núi, tôi mới có thể tới đó, nhưng cụ nhất định không bán bởi nó là vật dụng hằng ngày để nuôi sống gia đình.

Tôi phải đi lại nhiều lần, cụ mới chịu bán nó. Mỗi lần như thế, tôi vui mừng như “bắt được vàng”, dù khá vất vả để vận chuyển chiếc cối từ trên núi xuống. Cũng có những thứ, khi thấy sự kiên trì và đam mê của tôi, nhiều người đã tặng cho tôi làm kỷ niệm”.

Nhìn những vật dụng trong đời sống hằng ngày của người Cao Lan mà anh Thọ cất công sưu tầm được hội tụ tại ngôi nhà như cối xay, cối giã, nôi, cung tên, nơm, vó, khuôn làm bún, đòn xóc, đinh, giỏ, gác dừa, cung tên, mâm gỗ, quả bầu rượu, chum, lọ, quang treo, nỏ, tù và, giỏ, dạu… mới thấy “khối tài sản” văn hóa vô giá. Không những vậy, chàng trai trẻ Trần Văn Thọ còn bảo quản, lau chùi thường xuyên và đặt những vật dụng ở các vị trí thích hợp với ngôi nhà.

Ở địa phương, anh Thọ luôn là người chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Hằng năm, gia đình anh đều được công nhận gia đình văn hóa.

Quyết tâm gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc, chàng trai 34 tuổi mong muốn có thể từ đó người dân nơi đây cùng chung ý tưởng xây dựng Làng văn hóa dân tộc cộng đồng Cao Lan trở thành điểm đến du lịch, kết nối các tour trong tỉnh.

Nguồn: Báo Vĩnh Phúc

Ngày đăng: 18/01/2021