Tin Văn hóa xã hội

Đưa món bánh đặc sản đến với mọi người

Là một người dành nhiều tâm huyết để làm ra những chiếc bánh Nẳng mang đậm vị quê hương, ông Lỗ Bá Tân, thôn Hòa Bình, xã Đôn Nhân, huyện Sông Lô không chỉ giữ gìn hương vị truyền thống của món bánh này mà còn góp phần quảng bá bánh Nẳng Đôn Nhân đến với khách hàng ở khắp mọi nơi.

 

 


 

Ông Lỗ Bá Tân là người gìn giữ nghề làm bánh Nẳng truyền thống.


Sinh ra trong gia đình có nghề làm bánh nên ngay từ khi còn nhỏ, ông Tân đã học được cách làm bánh Nẳng truyền thống. Thời ấy, bánh Nẳng chỉ được làm vào mỗi dịp Tết Nguyên đán, chứ không phổ biến hằng ngày như bây giờ.

Với mong muốn giữ gìn, quảng bá món bánh đặc sản của quê hương, sau khi hết thời gian tham gia công tác ở địa phương và về hưu, năm 2016, ông Tân cùng gia đình bắt đầu phát triển nghề làm bánh Nẳng, mang sản phẩm bán ra thị trường.

Năm đầu tiên làm bánh bán, gia đình 3 người nhà ông làm được khoảng 2 tạ gạo. Từ những năm sau, lượng bánh đặt hằng ngày càng nhiều, lên đến hàng tấn gạo.

Nhận thấy bánh Nẳng là loại bánh được nhiều người ở nhiều nơi ưa chuộng, ông đã vận động bà con trong xã quyết tâm xây dựng và khôi phục lại nghề làm bánh Nẳng truyền thống. Nhờ đó, nhiều gia đình trong thôn đã cùng nhau làm bánh để bán, thương hiệu bánh Nẳng Đôn Nhân dần dần được phổ biến rộng rãi hơn trước.

Theo lời kể của ông Tân, bánh Nẳng có nhiều nơi còn gọi là bánh tro bởi một thành phần không thể thiếu để làm bánh là nước tro của các loại cây. Trong số những cây này có nhiều loại cây quen thuộc, dễ kiếm như cây si, cây xoan và cũng có những loại cây người dân không trồng được, phải vào rừng hay thuê người chặt mới lấy được như cây sở, cây và… cùng một số loài cây khác.

Tất cả những loại cây này phải đốt tươi để lấy tro, việc làm này tưởng như đơn giản nhưng lại chính là công đoạn cầu kỳ nhất của quá trình làm bánh.

Sau khi tro được làm sạch và mịn sẽ được ngâm để tạo thành nước, phải ngâm tro trong nước sôi và vôi từ một tiếng rưỡi đến hai tiếng, để nước tro sau khi kết tủa sẽ lắng tro xuống, chỉ còn lại phần nước trong, khi nếm thử sẽ có vị hơi tê tê ở đầu lưỡi, không còn váng cặn mới được dùng làm bánh.

Đặc biệt, để tạo màu sắc vàng óng tự nhiên cho bánh còn cần đến măng tre ngà xắt miếng đã được phơi khô, ngâm vào nước tro để có thể phai ra màu vàng tự nhiên vô cùng đẹp mắt.

Bánh Nẳng ngon dẻo hay không còn là ở gạo, bởi vậy phải chọn gạo nếp cái hoa vàng đạt chuẩn. Trước khi làm bánh, gạo phải được đãi kỹ và phơi khô, sau khi sơ chế, gạo được ngâm bằng nước tro đã được lọc trước đó, thời gian ngâm tối thiểu phải là 12 giờ để hạt gạo mềm và thẩm thấu mùi hương của các loại cây đã được đốt thành tro.

Lá gói bánh được gia đình ông Tân dùng là lá dong, lá chít. Không khó để tìm hai loại cây này, bởi đây là loại cây rất dễ trồng, dễ sống. Để làm bánh, lá dong và lá chít được luộc kỹ trong nhiều giờ rồi vớt ra và rửa sạch để ráo nước.

Khác với những chiếc bánh nhỏ và dẹt ở những vùng miền khác, cách gói bánh Nẳng ở Đôn Nhân lại gói dài gần hết chiều dài của lá chít, mỗi chiếc bánh khi gói xong có hình dáng giống với bánh chưng tày. Việc gói như vậy sẽ đem lại độ dẻo dai nhiều hơn cho bánh.

Bí quyết để giữ được vị đậm và màu sắc của bánh còn nằm ở khâu luộc bánh. Không luộc bánh cùng với nước lã mà phải cho bánh vào khi nước đã sôi, sau đó bánh sẽ được đun từ 5 đến 6 giờ để đạt độ chín rền. Khi bánh luộc đủ thời gian mới vớt ra và treo lên cho ráo nước.

Bánh chín sẽ có màu vàng sậm, ánh bóng, có độ dẻo cùng với hương thơm dịu nhẹ và khi ăn ngon nhất là chấm kèm với mật mía tạo nên hương vị ngọt mát thơm thảo như tấm lòng mến khách của người dân nơi đây.

Bánh Nẳng được làm hoàn toàn từ những nguyên liệu tự nhiên nên hạn chế của nó là khâu bảo quản. Vào mùa hè, lượng bánh tiêu thụ không được nhiều vì quá trình vận chuyển bánh sẽ dễ bị hư hỏng, thời gian để bánh chỉ khoảng 2 - 3 ngày. Còn mùa đông, dù để ở nhiệt độ thường5-7 ngày mà bánh vẫn như mới.

Để thương hiệu bánh Nẳng được nhiều người biết đến, con gái ông Tân, chị Lỗ Thị Thúy Nga thường xuyên quảng bá sản phẩm bánh của gia đình lên các trang mạng xã hội như zalo, facebook. Từ đó, số lượng người yêu thích và đặt mua hằng ngày càng nhiều, sản phẩm bánh nhà ông được phân bố rộng khắp các tỉnh thành như Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Tuyên Quang, Hà Nội…

Được biết, trung bình một chiếc bánh Nẳng được bán ra thị trường với giá 15 nghìn đồng, còn đối với những khách hàng đặt mua bánh với số lượng lớn, giá bánh sẽ là 12 nghìn đồng một chiếc, kèm theo mật mía nấu thủ công được ông đặt riêng.

Nhờ quy trình làm bánh sạch sẽ, chất lượng bánh đảm bảo, những chiếc bánh do gia đình ông Tân làm ra lúc nào cũng được người mua đón nhận, ưa thích.

Ông Tân hi vọng, trong năm tới, sản phẩm bánh Nẳng Đôn Nhân sẽ ngày càng được nhiều người tiêu dùng biết đến, được cấp thương hiệu và trở thành sản phẩm OCOP.

Nguồn: Báo Vĩnh Phúc

Ngày đăng: 18/01/2021