Tin Văn hóa xã hội

Canh củ chuối (Canh giả) Hải Lựu

          Không biết từ bao giờ, trong các lễ hội và tiệc mặn ở vùng quê Hải Lựu không thể thiếu được món canh củ chuối (hay còn gọi là canh giả). Ai đã từng bôn chải suốt miền Nam Bắc, từ Tây sang Ðông, không ai không ấn tượng về một đặc sản thú vị là món canh củ chuối. Ai đã từng đến Hải Lựu, dự một mâm cỗ trong dịp lễ lạt hay giỗ hiếu, chắc hẳn sẽ ấn tượng với một món ăn ngỡ dân dã, bình dị mà đầy ấm áp, ngọt bùi.

          Để làm nên món canh củ chuối đậm đà hương vị quê nhà, người ta phải chọn những củ chuối non, “đuôi chiên” (cây chuối con nảy sinh từ cây chuối mẹ đang lớn. Chuối đuôi chiên có thân giả còn nhỏ, đường kính ở gốc từ 5 - 8 cm. Lá nhỏ và ngắn, thẳng đứng, chưa xoè ngang ra, cao khoảng chừng 70 cm). Phần được gọi là cây thực chất là thân giả, nằm phía trên mặt đất, đặc biệt, phần “thân thật” mà dân gian quen gọi là “củ” có thể làm thành nhiều món ăn hấp dẫn. Củ chuối là nguyên liệu chính để làm nên món ăn đặc biệt này.

          Những củ chuối tơ địa phương gọi là chuối ta, chuối tây, không phải thứ chuối tiêu. Gọt sạch vỏ củ chuối, đem rửa, bổ củ chuối ra và thái thật mỏng. Càng mỏng càng mềm. Rồi lại thái một lần cuối cho ra dạng sợi miến, sợi mỳ. Đem ngâm củ chuối đã thái vào chậu nước có pha dấm mẻ cho củ chuối trắng,  ngâm độ 15 - 20 phút thì từ sợi ra chất nhựa chuối, vớt củ chuối ra 1 chậu riêng dùng 2 tay bóp cho củ chuối mềm sau đó cho vào chậu nước sạch rửa và vắt thật ráo nước.

          Xương lợn đối với đám nhiều cỗ người ta thường dùng các xương ống, xương sống, và móng giò lợn, tuy nhiên, nấu bằng sườn lợn là ngon nhất. Tất cả đều được rửa sạch để ráo nước rồi băm thành miếng từ 2cm x 3cm, vừa để dễ thoát các chất béo ra ngấm vào củ chuối và cũng vừa miếng ăn.

          Các gia vị để ướp với củ chuối gồm: Mắm tôm đen, mẻ (nuôi bằng cái mẻ đã nhiễm đủ độ chua), tương (làm từ mốc và đậu tương), mì chính, tiêu, tỏi, ớt tươi, rau mùi tàu.

          Lấy xương sườn lợn băm nhỏ cho vào trộn lẫn với sợi chuối (đã loại hết chất nhựa chát). Củ chuối đã vắt ráo nước cho vào nồi, ướp mẻ, mắm tôm, mì chính, tương, tiêu, tỏi, ớt, với số lượng phù hợp do người chế biến ước lượng, dùng 2 tay vừa đảo đều gia vị vừa tiếp tục bóp nhẹ cho củ chuối ngấm gia vị. Người chế biến dùng 1 nắm đưa lên gần mũi ngửi xác định độ vừa của gia vị rồi đổ số lượng xương vào, dùng đũa đảo đều và cho lên xào, cho thêm mỡ lợn vào xào đến khi xoăn chín củ chuối và xương. Lúc này mới đổ nước luộc thịt lợn hoặc nước luộc thịt gà vào, lượng nước nhiều hơn lượng củ chuối và xương khoảng 2cm, tiếp tục đun liên tục trong khoảng 2 giờ, khi lượng nước nhiều hơn lượng củ chuối và xương là được. Khi nếm thấy củ chuối mềm, đậm đà gia vị vừa miệng là được.Trước khi bắc nồi xuống, cho vào một ít mùi tàu thái nhỏ rắc lên trên cho dậy mùi thơm rồi múc ra tô.

           Về thẩm mỹ, nhìn bát canh củ chuối có màu nâu đậm, nước sánh gần như nước súp, mỡ nổi sao đẹp mắt. Ngửi mùi hương vị ngào ngạt đặc trưng và đậm vị. Canh củ chuối có thể ăn với cơm hay bún trắng đều rất ngon, ăn chỉ thấy no, không thấy ngán. Canh củ chuối ngon nhất khi ăn lúc còn đang nóng hoặc ấm. Khi thưởng thức, hãy ăn thật chậm để cảm nhận vị ngọt bùi của củ chuối, vị béo của nước dùng, mùi thơm tự nhiên của các loại gia vị hòa quyện với nhau.

          Dù là món ăn có nguồn gốc dân dã nhưng với cách chế biến cầu kỳ công phu, món canh củ chuối lại là món ăn rất ngon và là đặc sản ẩm thực của Hải Lựu. Giờ đây món canh củ chuối đã được nâng tầm và có mặt trong những bữa tiệc quan trọng của người làng như lễ hội, giỗ chạp… Không ít nhà hàng cũng đã đưa món canh củ chuối vào thực đơn với mong muốn giữ lại hương vị cổ truyền và phục vụ nhu cầu thưởng thức ẩm thực dân dã của du khách. Mùi thơm của canh củ chuối được vươn xa theo làn khói bay nghi ngút, chắc chắn vị ngon, lạ của món canh củ chuối sẽ gây nên một ấn tượng khó phai cho những thực khách từng được thưởng thức./.

Bích Ngọc

 

Ngày đăng: 25/10/2020