Tin Văn hóa xã hội

Hướng tới bảo tồn, phục dựng di tích cách mạng tại ATK Đồng Quế

Là một trong 17 căn cứ An toàn khu (ATK) của tỉnh Vĩnh Phúc được công nhận từ năm 2019, thời gian qua, lãnh đạo và nhân dân xã Đồng Quế đang nỗ lực bảo tồn, phục dựng căn cứ ATK nhằm xây dựng Đồng Quế trở thành “địa chỉ đỏ” về giáo dục truyền thống cách mạng trên địa bàn huyện Sông Lô.

 

 

Ông Nguyễn Khắc Hiếu đang kể về ngày thành lập Sư đoạn 312 tại thôn Quế Nham, xã Đồng Quế

 

Đồng Quế xưa là nơi diễn ra nhiều sự kiện quân sự quan trọng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Theo ghi dẫn lịch sử được truyền lại, đầu thế kỷ 20, dưới sự giúp đỡ của nhân dân, ông Đề Thám đã có một trận đánh kinh hoàng tại khu vực núi Sáng chống thực dân Pháp, nhờ vậy trong kháng chiến Đồng Quế vẫn là vùng tự do.

Với cái nôi cách mạng, từ năm 1946 đến năm 1951, hai thôn Quế Trạo và Quế Nham là nơi đặt Bệnh viện Liên Khu 10 - tiền thân của Bệnh viện 103 và Bệnh viện 3 Mặt trận Trung Du. Xã Đồng Quế còn là địa bàn hoạt động của cán bộ Xứ ủy Bắc Kỳ, vào đầu những năm 1945, phong trào cách mạng ở Đồng Quế có bước chuyển biến mới. Cán bộ Việt Minh hoạt động tại địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giác ngộ cách mạng cho quần chúng nhân dân, đã góp phần vào thành công của cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám. Xã có 2 gia đình nuôi giấu cán bộ cách mạng được công nhận gia đình có công với nước là bà Trịnh Thị Thái và bà Nguyễn Thị Đòng, các ông Nguyễn Văn Thân và Nguyễn Văn Thuân được công nhận cán bộ Tiền khởi nghĩa.

Cuối năm 1950, dưới sự giúp đỡ của nhân dân xã Đồng Quế, tại thôn Quế Nham đã diễn ra Lễ mít tinh thành lập Đại đoàn 312, sau là Sư đoàn 312 hay còn gọi là Sư đoàn Quyết thắng. Đây là một trong những sư đoàn bộ đội chủ lực cơ động đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trải qua thời gian, các di tích cách mạng dần mai một. Năm 2019, UBND xã Đồng Quế đã tổ chức Hội thảo nhằm lấy ý kiến bổ sung vào hồ sơ khoa học công nhận xã Đồng Quế là xã ATK trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Tại hội thảo, hồi tưởng về thời kỳ đó, các cụ cao niên trong xã đã kể lại: “Khi nghe tin đơn vị về trưng dụng văn công ở một số thôn trong xã, chúng tôi đã đoán được tối đó sẽ có chương trình quan trọng diễn ra. Các chiến sỹ chia nhau đi chặt tre, chặt tỉa từng bụi một nhằm tránh quân địch phát hiện. Chúng tôi nhìn thấy có chòi canh, hàng rào, sân khấu phát biểu, súng xếp theo hàng lối ngay ngắn….”

Nhớ về những năm tháng đó, ông Nguyễn Khắc Hiếu sinh năm 1930, thôn Đông Định, xã Thái Hòa, huyện Lập Thạch, nguyên là chiến sỹ Trung đoàn 141, Đại đoàn 312 kể: “Tôi được cấp trên giao nhiệm vụ canh gác, cảnh giới. Tuy biết tối 26/12/1950 đơn vị có chương trình quan trọng, có nhiều văn công lên biểu diễn, nhưng tôi cũng không dám tò mò. Mãi sau khi hết chương trình, được liên hoan thì tôi mới biết hôm đó là mốc son đánh dấu sự ra đời của Sư đoàn 312”.

Cũng như các xã, vùng ATK trên cả nước, Đồng Quế mong muốn thời gian tới, Đảng và nhà nước sẽ ban hành các chính sách theo hướng ưu tiên như: Tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng cơ sở; bảo tồn, tôn tạo các di tích cách mạng, phục dụng các di tích lịch sử của quân đội nhân dân tại các căn cứ ATK cách mạng. Khuyến khích, động viên và tạo điều kiện để nhân dân và các nhà đầu tư tích cực tham gia các hoạt động xã hội, phát triển kinh tế, mở rộng sản xuất kinh doanh, dịch vụ du lịch, tạo điều kiện thu hút đầu tư, xã hội hóa đầu tư cho các xã ATK cách mạng. Hướng tới nâng cao mức sống cả về vật chất và tinh thần, sức khỏe, giáo dục, văn hóa của người dân sinh sống trong các xã ATK, vùng ATK. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong nhân dân về truyền thống của quê hương, truyền thống cách mạng của chiến khu ATK cách mạng.

Việc bảo tồn, phục dựng căn cứ ATK tại xã Đồng Quế cũng là điều kiện để cùng với các địa danh như Thiền viện Trúc Lâm Tuệ Đức, Thác Bay, Hồ Bò Lạc thu hút khách du lịch, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Hà Minh

 

 

 

Ngày đăng: 07/07/2020