Tin kinh tế

Nhọc nhằn nghề chế tác đá Hải Lựu

Không chỉ được biết đến với Lễ hội Chọi trâu, xã Hải Lựu (Sông Lô) còn có nghề chế tác đá nổi tiếng được lưu truyền hàng trăm năm nay. Với sự năng động, không ngừng đổi mới của người dân, nghề chế tác đá nơi đây ngày càng phát triển, giải quyết việc làm, tăng thêm thu nhập cho bà con, đóng góp tích cực vào công cuộc giảm nghèo và xây dựng NTM ở địa phương. Tuy nhiên, hiện nay, nghề chế tác đá ở Hải Lựu đang gặp không ít khó khăn.

 

Cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ của gia đình anh Bùi Văn Mười, xã Hải Lựu, huyện Sông Lô giải quyết việc làm cho 4 - 5 lao động, thu nhập từ 7 - 8 triệu đồng/người/tháng


 

Về Hải Lựu vào những ngày đầu Xuân mới, sắc Xuân tràn ngập trên khắp các nẻo đường. Men theo đường đê ven sông Lô trải nhựa phẳng lì, chúng tôi tìm đến xưởng sản xuất đá mỹ nghệ của gia đình anh Bùi Văn Mười, thôn Gò Dùng. Trên diện tích xưởng rộng gần 1.000 m2 nằm sát ngay bên đường, ngổn ngang nhiều khối đá lớn. Thấp thoáng sau làn bụi mờ, trong âm thanh chan chát của tiếng búa, tiếng đục đẽo là những người thợ đang miệt mài làm việc.Xưởng sản xuất của anh Mười giải quyết việc làm thường xuyên cho 5 lao động, với thu nhập bình quân từ 8 - 10 triệu đồng/người/tháng. Đưa tay phủ vội lớp bụi trắng trên áo, anh Mười cho biết: Nghề chế tác đá vất vả, gian nan lắm. Để theo đuổi và sống được với nghề, người thợ phải có niềm đam mê.

Cũng theo anh Mười, nghề chế tác đá nơi đây có tự bao giờ không ai trong xã biết rõ, chỉ biết từ khi sinh ra anh đã nghe thấy tiếng đục đẽo đá rồi. Ban đầu, người dân chủ yếu làm các vật dụng để phục vụ cuộc sống sinh hoạt hằng ngày như: Cối giã, cối xay, đá mài,… Xuất phát từ nhu cầu của thị trường, bà con đưa sản phẩm của mình đi các nơi để bày bán. Và cứ thế, nhu cầu tăng lên, nghề chế tác đá nơi đây ngày càng phát triển, giúp giải quyết việc làm và tăng thêm thu nhập cho người dân.

Đến năm 2006, Hải Lựu được công nhận là làng nghề truyền thống. Kể từ đó, các doanh nghiệp, hộ sản xuất có thêm nhiều cơ hội để phát triển, mở rộng thị trường tiêu thụ. Các sản phẩm từ đá của người dân cũng phong phú, đa dạng hơn. Đến nay, ngoài sản xuất đá xây dựng và các vật dụng sinh hoạt hằng ngày, Hải Lựu còn có hàng trăm loại sản phẩm đá mỹ nghệ có giá trị kinh tế cao như: Tượng phật, đỉnh lư hương, linh vật, bia đá, cuốn thư, tòa sen…

Toàn xã có 8 doanh nghiệp và hơn 200 hộ làm nghề chế tác đá xây dựng và đá mỹ nghệ, tập trung chủ yếu ở thôn Làng Len, Đồng Vòng, Đồng Trổ, Đồng Trằm và Đồng Vằn. Nghề chế tác đá phát triển giúp giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

Năm 2018, giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp toàn xã đạt gần 39 tỷ đồng, chiếm hơn 50% tổng giá trị sản xuất, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2017. Nhờ nghề chế tác đá mà số hộ nghèo giảm đáng kể. Trong tổng số gần 1.400 hộ thì chỉ có 62 hộ nghèo.

Mặc dù có đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, song, mấy năm gần đây, nghề chế tác Hải Lựu đang đứng trước khó khăn về mặt bằng sản xuất, nguồn nguyên liệu đầu vào, thị trường đầu ra cho sản phẩm, vấn đề an toàn lao động, nguồn vốn đầu tư máy móc, trang thiết bị… Những khó khăn đó khiến số hộ làm nghề chế tác đá trong xã giảm rõ rệt. Nếu như năm 2015, xã có 10 doanh nghiệp và gần 300 hộ gia đình sản xuất đá xây dựng và đá mỹ nghệ thì nay chỉ còn 8 doanh nghiệp và gần 200 hộ gia đình làm nghề này.

Lý giải về vấn đề này, bà Đỗ Thị Mai, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lựu cho biết: Được thiên nhiên ưu ái, Hải Lựu có núi Thét với hàng triệu m3 đá giáp xanh. Đây là nguồn nguyên liệu chính cho nghề chế tác đá của địa phương. Thế nhưng, việc khai thác nguồn nguyên liệu đang gặp khó khăn, vì thế, các cơ sở sản xuất phải nhập đá từ các nơi khác khiến giá thành tăng lên, chất lượng sản phẩm không được như mong đợi nên khó cạnh tranh trên thị trường.

Thêm vào đó, Hải Lựu là một xã miền núi, nằm cách xa trung tâm huyện, giao thông chưa đồng bộ nên việc vận chuyển nguyên liệu đầu vào cũng như sản phẩm đầu ra còn khó khăn, nhiều người dân địa phương phải chuyển đi nơi khác để mở xưởng. Toàn xã có gần 20 người mở xưởng ở các địa phương khác.

Khi được hỏi về những khó khăn trong quá trình sản xuất của cơ sở, anh Hoàng Ngọc Thái, thôn Gò Dùng cho biết: Là cơ sở chuyên sản xuất đá xây dựng, ốp lát cần độ chính xác cao, ngay từ khi đi vào hoạt động (năm 2015), chúng tôi đầu tư hệ thống trang thiết bị máy móc hiện đại với tổng giá trị gần 4 tỷ đồng để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu của bà con trong và ngoài tỉnh, sản phẩm của cơ sở còn được xuất khẩu sang một số nước như: Singapore, Đài Loan, Thái Lan, thậm chí cả một số nước châu Âu. Tuy nhiên, mấy năm gần đây, cơ sở gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu đầu vào để phát triển sản xuất.

Hiện, trung bình mỗi tháng, cơ sở cần từ 200 - 300 m3 đá nguyên liệu, song nguồn nguyên liệu sẵn có tại chỗ chỉ đáp ứng khoảng 15%, còn lại 85% là cơ sở phải nhập từ xã Quang Sơn (Lập Thạch) và một số tỉnh như: Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên… Điều này không chỉ làm nâng giá thành mà chất lượng sản phẩm cũng không được như ý muốn. Đấy là còn chưa kể khó khăn về nguồn vốn để đầu tư phát triển sản xuất cũng như việc tiếp cận với các chính sách hỗ trợ khuyến công còn nhiều khó khăn.

Chung tay giải quyết những khó khăn mà làng nghề đang phải đối mặt, chính quyền xã Hải Lựu tích cực triển khai các chính sách hỗ trợ khuyến công, tạo điều kiện về thủ tục hành chính để các cơ sở có thể tiếp cận nguồn vốn vay phát triển sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, xã mong muốn các cấp, các ngành sớm ổn định khu vực khai thác đá nguyên liệu; có thêm nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển làng nghề nhất là hỗ trợ trang thiết bị, máy móc để khuyến khích các doanh nghiệp, cơ sở phát triển sản xuất, kinh doanh.


Nguồn: baovinhphuc.com.vn

Ngày đăng: 27/02/2019