Giới thiệu

 
Giới thiệu

VĂN HÓA

 

Huyện Sông Lô là vùng đất cổ, có truyền thống văn hóa lâu đời, là vùng đất địa linh nhân kiệt có ngọn núi Sáng sừng sững oai linh, nơi thủ lĩnh nghĩa quân Đề Thám lập căn cứ chống thực dân Pháp xâm lược, có dòng Lô Giang ôm ấp, nơi có chiến thắng ghềnh Khoan Bộ góp phần làm nên chiến thắng Việt Bắc Thu - Đông năm 1947, mãi mãi ghi dấu ấn lịch sử vẻ vang trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Là huyện mới thành lập, với khí thế mới, Đảng bộ và nhân dân Sông Lô phấn đấu xây dựng huyện ngày càng giàu đẹp văn minh, đóng góp vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Huyện Sông Lô bao gồm 17 xã, thị trấn, vẫn còn đó những tên gọi xa xưa: Kẻ Then, Kẻ Thiều, Kẻ Bạch, Kẻ Lạn, Kẻ Tràng, Kẻ Sáng… tại Gò Đồn xã Hải Lựu, Gò Trâm Dài, xã Đôn Nhân, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy công cụ thuộc thời kỳ văn hóa Sơn Vi. Đó là thời kỳ con người nguyên thủy săn bắt, hái lượm dựa vào công cụ được ghè đẽo từ đá cách ngày nay khoảng 2 vạn 3 ngàn năm. Điều đó chứng tỏ những người Việt cổ thời tiền sử, cộng đồng thị tộc mẫu hệ nguyên thủy đã có mặt khai phá và xây dựng nền văn minh ở mảnh đất Sông Lô từ xã xưa. Đất Sông Lô là đất địa linh, núi cao, sông sâu. Từ xa xưa nhân dân Sông Lô đã quần tụ đông đúc “Sầm uất bến Then”. Đến giữa thế kỷ XIX nhóm dân tộc Cao Lan di cư đến lập nghiệp ở xã Quang Yên. Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX có nhóm dân tộc Dao đến lập bản nay là thôn Thành Công, xã Lãng Công tụ hội thành 3 dân tộc: Kinh, Dao, Cao Lan; với bản sắc văn hóa phong tục tập quán riêng cùng bên nhau xây dựng quê hương Sông Lô giàu đẹp.

Sông Lô là mảnh đất có truyền thống đánh giặc giữ nước hào hùng. Thời nhà Triệu có tể tướng Lữ Gia, tên thật là Nguyễn Triêu Lệ chống giặc Hán; tiếp đến là Lý Nam Đế xây dựng căn cứ Hồ Điển Triệt - xã Tứ Yên chống giặc Lương; Hà Đặc, Hà Chương đánh quân Nguyên Mông; cụ Đề Thám lập căn cứ núi Sáng chống thực dân Pháp với trận núi Sáng kinh hồn. Trong chiến dịch Thu – Đông năm 1947 tại ghềnh Khoan Bộ xã Phương Khoan đã bắn chìm tàu chiến Pháp góp phần làm nên chiến thắng Sông Lô.

Đất anh hùng sinh ra những bậc anh hùng. Kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước thời kỳ nào nhân dân Sông Lô cũng lập công xuất sắc, điển hình như: Anh hùng Trần Cừ - quê xã Đức Bác đã dẫn đầu tiểu đội đánh giáp lá cà với giặc Nhật, đuổi bọn Quốc dân đảng về Vĩnh Yên và tiếp tục lập công trong chiến thắng Việt Bắc Thu – Đông năm 1947, trong chiến dịch biên giới đã hy sinh anh dũng khi lấy thân mình lấp lỗ châu mai; Anh hùng Phùng Quang Phong - xã Đồng Thịnh anh dũng ngã xuống khi mới 24 tuổi; Anh hùng liệt sỹ Hà Văn Chúc quê hương Hải Lựu lái máy bay chiến đấu bắn rơi nhiều máy bay Mỹ; Anh hùng lái xe tăng Lê Xuân Tấu - xã Đôn nhân được nhà nước phong quân hàm thiếu tướng – Tư lệnh binh chủng tăng thiết giáp; Anh hùng Triệu Xuân Hòa - quê hương Đồng Thịnh hiện là Trung tướng; Nguyễn Đăng Sáp - quê hương Đôn Nhân; Thiếu tướng Nguyễn Xuân Yêm  - quê Đồng Thịnh.

Đất địa linh sinh nhân kiệt, huyện Sông Lô có tới 5 vị Tiến sỹ nho học. Đó là Khổng Cư Lỗ - xã Cao Phong thi đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ khoa Tân Sửu đời vua Lê Thánh Tông; Đó là ông trạng Triệu Nghị Phù - thôn Nam Giáp - xã Đức Bác; Tiến sỹ Lê Đĩnh Chi - xã Nhạo Sơn; Tiến sỹ Hà Sỹ Vọng - thôn Sơn Cầu - xã Như Thụy; Tiến sỹ Hà Nhiệm Đại là anh em ruột của Tiến sỹ Hà Sỹ Vọng (huynh đệ đăng khoa). Ngày nay con em Sông Lô có nhiều người đỗ đạt học hàm, học vị cao, nắm giữ cương vị quan trọng ở các bộ ngành, tỉnh, huyện. Từ thời Lý – Trần, huyện Sông Lô đã có những công trình văn hóa nổi tiếng, trải bao thăng trầm của lịch sử vẫn còn đó giá trị văn hóa vật thể chói lọi của Tháp Bình Sơn. Cùng thời với Tháp Bình Sơn là cây Tháp Xanh đại danh lam Kim Tôn xã Đồng Quế nay xây dựng Thiền Viện Trúc Lâm Tuệ Đức trên nền chùa cổ Kim Tôn. Còn đó những giá trị văn hóa phi vật thể, đó là hát Trống quân - Đức Bác mang sắc thái của huyện Sông Lô nói riêng và tỉnh Vĩnh Phúc nói chung. Hát Sịnh ca của người Cao Lan - xã Quang Yên. Hát Trống quân và hát Sịnh ca mãi mãi là những giá trị văn hóa phi vật thể điển hình của quê hương Sông Lô.

Về lễ hội, trên địa bàn Sông Lô có các lễ hội: Rước cây bông - xã Đồng Thịnh có từ thời Hùng Vương, cầu cho mùa màng tốt tươi, nhân dân no ấm; lễ hội Trống quân - Đức Bác; lễ hội Chọi Trâu xã Hải Lựu có từ thời Lữ Gia (nhà Triệu) nổi tiếng khắp gần xa, hàng năm thu hút hàng vạn du khách thập phương đến xem; Người Cao Lan có lễ hội xuống đồng với các điệu ca vũ lên nương, xuống ruộng độc đáo, cây nêu vút cao, quả còn bay chao trong cái cười khúc khích trao duyên của trai, gái, trong làn điệu Sịnh ca tình tứ; Người Dao Lãng Công thì mở hội Tết nhảy thâu đêm…Trên Hồ Điển Triệt nơi ngày xưa luyện thủy quân của Lý Nam Đế dậy vang tiếng hò reo cổ vũ lễ hội Bơi Chải…Mùa lễ hội cũng là mùa các làng quê thi nhau làm những món ẩm thực độc đáo dâng lên Thành Hoàng, các vị Phúc Thần và mời nhau, mời khách thưởng thức: Bánh tẻ Tứ Yên trong suốt mà dẻo thơm, dai, giòn không đâu có được; Bánh nẳng Nhân Đạo, mắm Gỏi Đức Bác, cá Thính Sông Lô, xôi vò, xôi xéo… Huyện Sông Lô còn là mảnh đất giàu tiềm năng du lịch: Tuyến du lịch Hồ Bò Lạc - Thác Bay – Núi Sáng – Hải Lựu là một trong 5 điểm quy hoạch du lịch chính của Vĩnh Phúc, vào Bản Dao Thành Công du lịch sinh thái Hồ Suối Sải ta như bị hút hồn bởi vẻ đẹp của thác Lát Mưa bụi nước tung trắng xóa. Đi thăm quan làng nghề đục đá xã Hải Lựu với nhiều chủng loại hàng hóa: sư tử hý cầu, voi, ngựa, chó đá, đèn vườn bằng đá, phù điêu, thiếu nữ, bàn đá, sập đá, đỉnh đá… Sân bãi chọi trâu cũng được xây bằng đá; rừng cò Hải Lựu, với hàng ngàn con cò trắng, cò bợ, cò lửa, cò tôm…

Trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng nông thôn mới, huyện Sông Lô đã có 21 làng văn hóa được UBND tỉnh công nhận; 71% số gia đình đạt văn hóa, các thôn đều đã xây dựng hương ước, quy ước. Có 14 nhà văn hóa xã/17 xã, thị trấn; 153 nhà văn hóa thôn/175 thôn. Huyện có di tích lịch sử văn hóa xếp hạng Quốc gia là di tích Chùa – Tháp Bình Sơn. Huyện đã tổ chức rất thành công Đại hội TDTT từ huyện đến cơ sở và tham gia Đại hội TDTT tỉnh lần thứ III đạt 15 huy chương: 1 Huy chương Vàng, 6 Huy chương Bạc, 8 Huy chương Đồng. Sự nghiệp văn hóa và thông tin ngày càng phát triển.

Với bề dày truyền thống lịch sử văn hóa, huyện Sông Lô quyết tâm xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, làm nền tảng phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng huyện ổn định về chính trị, mạnh về kinh tế, vững về an ninh quốc phòng, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. 

Ngày đăng: 18/07/2017